۱۶ژوئن ۲۰۲۶ - محققان دانشگاه کوئینزلند، ژن‌های چشایی و بویایی را برای تعیین اینکه آیا غذاهای خاص باعث بیماری می‌شوند یا با آن مرتبط هستند، مورد بررسی قرار داده‌ و دریافتند که افرادی که طعم و بوی پیاز را دوست دارند، احتمالاً فشار خون پایین‌تر و خطر کمتری برای ابتلا به دیابت نوع ۲ دارند. این یافته‌ها در مجلهBMC Medicine منتشر شده است.

دکتر دانیل هوانگ، از موسسه علوم مولکولی زیست‌شناسی دانشگاه کوئینزلند، گفت: «تعیین اینکه آیا یک غذای خاص باعث بیماری می‌شود یا با آن مرتبط است، چالش قابل توجهی در اپیدمیولوژی تغذیه است. ما چارچوبی را با راهنمایی ژن‌های چشایی و بویایی ساخته‌ایم تا به دانشمندان کمک کنیم تا ارتباط رژیم غذایی با بیماری‌های مزمن را بهتر درک کنند. چشایی و بویایی دو محرک اصلی بیولوژیکی هستند که انتخاب غذا و رژیم غذایی یک فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهند. با تمرکز بر ژن‌های چشایی و بویایی، ما راه جدیدی برای محققان ایجاد کردیم تا بررسی کنند که چگونه رژیم غذایی بر بیماری تأثیر می‌گذارد. هدف این است که به محققان کمک کنیم تا پیچیدگی تمایز علیت از همبستگی را برطرف کنند».

دکتر هوانگ گفت: «علیرغم شواهد مشاهده‌ای گسترده که رژیم غذایی را به بیماری‌های مزمن مرتبط می‌کند، شواهد علّی قوی برای غذاهای خاص، الگوهای غذایی یا مواد مغذی همچنان محدود است.تحقیقات ما نشان می‌دهد که ژن‌های چشایی و بویایی ابزارهای امیدوارکننده‌ای برای مطالعه ارتباط بین رژیم غذایی و بیماری هستند و می‌توانند به تقویت شواهد در مورد علت و معلول در تحقیقات تغذیه کمک کنند. این امر مهم است زیرا ما به راه‌های بهتری برای درک چگونگی تأثیر رژیم غذایی بر بیماری‌هایی مانند دیابت، بیماری قلبی و سرطان نیاز داریم».

رژیم‌های غذایی ناسالم سالانه منجر به تخمین ۱۱میلیون مرگ زودرس می‌شود - عمدتاً از بیماری‌های قلبی عروقی و سرطان - در حالی که افزایش نرخ چاقی، سرطان و دیابت با شروع زودهنگام فشار بیشتری را بر سیستم‌های مراقبت بهداشتی جهانی وارد کرده است.

محققان با استفاده از اطلاعات پایگاه داده‌ بیوبانک بریتانیا، چارچوب ژنتیکی را پس از آزمایش ۳۲۵ژن چشایی و بویایی و ارتباط آنها با ترجیحات و مصرف ۱۴۰غذا در بیش از ۱۶۰هزاربزرگسال ۳۷تا ۷۳ساله، توسعه دادند. سپس این یافته‌ها در برابر گروهی از افراد ۲۵ساله از مطالعه طولی والدین و فرزندانAvon مورد ارزیابی قرار گرفت تا الگوهای ژنتیکی یافت شده در گروه قبلی، تأیید شود.

محققان همچنین این یافته‌ها را با یک رویکرد آماری معروف به "تصادفی سازی مندلی" (MR)  ترکیب کردند که از تفاوت‌های ژنتیکی بین افراد برای کمک به دانشمندان در تمایز علت از همبستگی در تحقیقات بهداشتی استفاده می‌کند.

دکتر هوانگ گفت: «تحقیقات تغذیهای با روش تصادفی سازی مندلیدر حال گسترش است و مطالعاتی اثرات علّی مصرف قهوه، الکل و شیر را روشن می‌کنند. علی‌رغم این پیشرفت‌ها، بررسی‌هایMR غذا و الگوهای غذایی، به دلیل دشواری در شناسایی نشانگرهای ژنتیکی معتبر که به طور قابل اعتمادی آنچه را که مردم می‌خورند منعکس می‌کنند، همچنان چالش برانگیز است».

دکتر هوانگ گفت: «این چارچوب راهی سریع‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر برای تقویت شواهد در مورد علت و معلول در تحقیقات تغذیه ای فراهم می‌کند.چارچوب ما راه دیگری را برای مطالعه روابط مربوط به غذا و بیماری در اختیار دانشمندان قرار می‌دهد بدون اینکه نیازی به انجام آزمایش‌های پیچیده داشته باشند».

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2026-06-genes-diet-disease.html